Yargıtay'ın düzenli ve süreklilik gösteren bahşişleri ücret kapsamında değerlendiren kararı, restoran, kafe, otel ve turizm sektöründe çalışanların haklarını yakından ilgilendiriyor. Sosyal Güvenlik Başuzmanı İsa Karakaş, düzenli bahşişlerin kıdem tazminatı hesabına dahil edilebileceğini, SGK'ya bildirilmemesi durumunda ise işverenlerin her ay için 66 bin lirayı aşan idari para cezasıyla karşılaşabileceğini ve asgari ücret desteğini kaybedebileceğini söyledi.

Bahşişte yeni dönem çalışanların kıdem tazminatından fazla mesai ücretine, SGK primlerinden emeklilik aylığına kadar birçok başlığı ilgilendiriyor. Yargıtay'ın yerleşik uygulamasına göre düzenli ve süreklilik gösteren bahşişler, somut olayın şartlarına göre ücretin bir parçası olarak değerlendirilebiliyor.

Özellikle restoran, kafe, otel ve turizm sektöründeki çalışanları ilgilendiren uygulamaya ilişkin Sosyal Güvenlik Başuzmanı İsa Karakaş önemli uyarılarda bulundu.

BAHŞİŞ KIDEM TAZMİNATINA DAHİL EDİLEBİLECEK

Karakaş, Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin değerlendirmesine dikkat çekerek işçilere devamlı olarak ödenen bahşişlerin kıdem tazminatı hesabında dikkate alınması gerektiğini söyledi.

Karakaş, yerel mahkemenin bahşişleri kıdem tazminatı hesabına dahil etmediğini ancak kararın Yargıtay tarafından bozulduğunu belirtti.

Buna göre bahşişin süreklilik göstermesi ve ücret sisteminin bir unsuru olduğunun somut olayda ortaya konulması önem taşıyor.

SGK'YA BİLDİRMEYENE 66 BİN LİRAYI AŞAN CEZA UYARISI

İşverenleri ilgilendiren en önemli başlıklardan biri ise SGK bildirimi oldu.

Karakaş, işçilere ödenen bahşişlerin SGK priminden istisna olmadığını belirterek, düzenli ödemelerin prime esas kazanca dahil edilerek SGK'ya bildirilmesi gerektiğini söyledi.

Bahşişlerin bildirilmemesi halinde yaptırımlarla karşılaşılabileceğini belirten Karakaş, "Bahşiş kaç ay boyunca SGK'ya bildirilmemişse, her bir ay için 66 bin lirayı aşkın idari para cezası uygulanır" ifadelerini kullandı.

Karakaş ayrıca kayıt teftişi yapılması durumunda cezaların daha da artabileceğini belirtti.

3 BİN 400 LİRALIK BAHŞİŞİ ÖRNEK VERDİ

Karakaş, 3 bin 400 liralık bir bahşişin SGK'ya bildirilmemesi üzerinden de örnek verdi.

Böyle bir durumda iş yerinde kaç çalışan bulunduğuna bakılmaksızın işletmenin yararlandığı asgari ücret desteğinin tamamının SGK tarafından iptal edilebileceğini belirten Karakaş, daha önce ödenen desteğin de faiziyle geri alınabileceğini söyledi.

Bu nedenle özellikle işveren tarafından toplanarak çalışanlara düzenli biçimde dağıtılan bahşişlerin kayıt altına alınmasının önemine işaret etti.

FAZLA MESAİDE HESAPLAMA FARKLI OLACAK

Bahşişlerin ücret kapsamında değerlendirilmesi fazla mesai hesabında da önem taşıyor.

Yargıtay'ın yerleşik uygulamasında bahşiş veya yüzde usulü çalışan işçiler açısından garanti ücret ile bahşiş bölümü için farklı hesaplama yapılıyor.

Karakaş'ın aktardığına göre fazla mesai hesabında normal yani garanti ücret 1,5 katsayısıyla, bahşişten kaynaklanan bölüm ise 0,5 katsayısıyla değerlendiriliyor.

EMEKLİ AYLIKLARINI DA ETKİLEYEBİLİR

Karakaş, düzenli bahşişlerin ücretlere eklenerek SGK'ya bildirilmesinin çalışanların gelecekte alacakları emekli aylıklarını da etkileyebileceğini belirtti.

Bahşişlerin prime esas kazanca eklenmesiyle SGK'ya bildirilen kazancın artacağına işaret eden Karakaş, bunun çalışanların emeklilikte alacakları aylıkların yükselmesine katkı sağlayacağını ifade etti.

Karakaş, "Artık bahşiş ne lütuf ne hediye ne de bir yardımdır. Doğrudan doğruya bir ücrettir, bir maaştır diyebiliriz" değerlendirmesinde bulundu.

SADECE BAHŞİŞLE ÇALIŞANLAR İÇİN ASGARİ ÜCRET DETAYI

Karakaş'ın dikkat çektiği bir diğer konu ise yalnızca bahşiş üzerinden çalışmak üzere anlaşan işçiler oldu.

Karakaş'a göre işveren ile çalışan yalnızca bahşiş üzerinden anlaşmışsa ve elde edilen tutar asgari ücretin altında kalıyorsa, işveren aradaki farkı tamamlayarak SGK'ya bildirmek zorunda.

Kaynak: İHA