Türkiye, savunma sanayisindeki teknolojik kabiliyetlerine sağlık alanında yeni bir boyut eklemeye hazırlanıyor. TCG Anadolu’da 5G bağlantısı üzerinden karadaki hekimlerin desteğiyle robotik cerrahi uygulaması başarıyla test edildi. Çalışma, yüzlerce mil uzakta görev yapan askeri personele ihtiyaç halinde uzman hekimlerin uzaktan cerrahi desteği sağlayabilmesi açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.

Türkiye, denizlerde sağlık hizmetlerinde yeni bir dönemin kapısını araladı. TCG Anadolu’da 5G teknolojisi kullanılarak karadaki hekimlerin uzaktan desteğiyle robotik cerrahi uygulaması test edildi. Kocaeli Üniversitesi ve Deniz Kuvvetleri Komutanlığı işbirliğiyle gerçekleştirilen çalışma, muharip bir savaş gemisinde uzaktan cerrahiye yönelik ilk prototip uygulama olarak dikkat çekti.

SAVAŞ GEMİSİNDE ROBOTİK CERRAHİ DÖNEMİ 

Milli Savunma Bakanlığı ve Türkiye Teknoloji Takımı Vakfının ana yürütücülüğünde Gölcük Tersanesi Komutanlığı’nda düzenlenen TEKNOFEST Mavi Vatan kapsamında gerçekleştirilen uygulamada, TCG Anadolu'da robotik cerrahinin kullanılabileceği bir alan oluşturuldu.

Kocaeli Milletvekili ve eski Kocaeli Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Saadettin Hülagü, çalışmanın, denizaşırı görevlerde bulunan personelin acil cerrahi ihtiyaçlarına uzaktan müdahale edilebilmesi amacıyla geliştirildiğini söyledi.

Hülagü, TCG Anadolu’nun titreşim seviyelerinin robotik cerrahi için uygun olduğunun tespit edildiğini belirterek, 5G teknolojisinin de devreye girmesiyle ilk prototip uygulamasının gerçekleştirildiğini ifade etti.

DOKTOR YÜZLERCE KİLOMETRE UZAKTAN MÜDAHALE EDEBİLECEK 

Projenin hedefi, deniz aşırı görevlerde bulunan bir askerin acil cerrahi müdahaleye ihtiyaç duyması halinde, ana karadaki uzman hekimin robotik sistem aracılığıyla operasyon sürecine destek verebilmesi.

Kocaeli Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Nuh Zafer Cantürk, hastanedeki robotik cerrahi sistemi ile gemideki sistemin senkronize edildiğini belirtti.

Cantürk, projenin yalnızca uzaktan ameliyatla sınırlı olmadığını belirterek tele-konsültasyon, tele-mentoring, tele-proktoring ve deneysel robotik cerrahi aşamalarının ardından doğrudan uzaktan robotik ameliyata geçilmesinin planlandığını aktardı.

GECİKME 135 MİLİSANİYEYE KADAR DÜŞÜRÜLDÜ 

Çalışmanın en dikkat çekici teknik unsurlarından biri ise iletişim gecikmesinin düşük seviyeye indirilmesi oldu.

Cantürk, 5G teknolojisi sayesinde gecikmenin 200 milisaniyenin altına indirilebildiğini, gerçekleştirilen uygulamada ise yaklaşık 135 milisaniyelik bir değere ulaşıldığını söyledi.

Bu değer, karadaki cerrahın yaptığı el hareketlerinin gemideki robotik sistem tarafından neredeyse eş zamanlı olarak uygulanabilmesi açısından önem taşıyor.

SAFRA KESESİ VE APANDİSİT AMELİYATLARI DA YAPILABİLECEK 

Kocaeli Üniversitesi Rektörü Cantürk, sistemin geliştirilmesiyle birlikte safra kesesi, apandisit ve kadın doğum ameliyatları dahil birçok cerrahi işlemin bu yöntemle gerçekleştirilebileceğini belirtti.

Projenin bir sonraki aşamasında tele-mentoring uygulamasından tele-cerrahiye geçilmesi hedefleniyor.

TCG ANADOLU'NUN TIBBİ ALTYAPISI DİKKAT ÇEKİYOR 

TCG Anadolu Komutanı Deniz Kurmay Albay Nadir Kılınç ise geminin gelişmiş tıbbi imkanlara sahip olduğunu belirtti.

TCG Anadolu’da 32 yataklı hasta ünitesi, 8 yataklı yoğun bakım ünitesi, yanık tedavi ünitesi, iki ameliyathane, diş tedavi ünitesi, görüntüleme sistemleri, kan bankası ve laboratuvar bulunuyor.

Kılınç, gerçekleştirilen uygulamanın, geminin ana vatandan yüzlerce mil uzakta bulunduğu durumlarda ihtiyaç duyulabilecek cerrahi müdahalelerin gerçekleştirilebilmesi için önemli bir başlangıç olduğunu ifade etti.

SIRADAKİ HEDEF: GERÇEK UZAKTAN AMELİYAT 

Kocaeli Üniversitesi’nden Prof. Dr. Önder Kara, yaklaşık 1,5 yıllık projenin ilk adımının atıldığını belirterek, bir sonraki aşamada iki cerrahi konsolun karşılıklı olarak kullanılmasıyla tele-cerrahi uygulamasına geçilmesinin planlandığını söyledi.

Kara, önce hayvan modeli üzerinde gerçekleştirilecek çalışmaların ardından sistemin canlı insan modelinde kullanılmasına yönelik aşamaların geleceğini ifade etti.

Türkiye'nin yürüttüğü bu çalışmayla, karadan denize 5G bağlantısı üzerinden robotik cerrahi desteği sağlanması ve gelecekte ana karadan yüzlerce mil uzaktaki askeri personele uzman hekim desteği sunulması hedefleniyor.

Kaynak: AA